Η υπόθεση της 50χρονης πλέον Κρίστα Πάικ αποτελεί μία από τις πιο πολύκροτες και αμφιλεγόμενες υποθέσεις της αμερικανικής ποινικής δικαιοσύνης. Η 50χρονη Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο τη δεκαετία του 1990, όταν ήταν ακόμη έφηβη, για τη δολοφονία μιας 19χρονης.
Η αποτυχημένη θανάτωσή της την Τετάρτη, η δεύτερη φέτος, υπογραμμίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Πολιτείες στην υλοποίηση των εκτελέσεων με θανατηφόρο ενέσιμο διάλυμα. Το Τενεσί άλλαξε το πρωτόκολλο των εκτελέσεων το 2024, αποφασίζοντας στο εξής να χρησιμοποιεί μόνο ένα θανατηφόρο διάλυμα με πεντοβαρβιτάλη, ένα πανίσχυρο βαρβιτουρικό. Στην Πάικ χορηγήθηκαν δύο τέτοιες ενέσεις, είπαν οι δικηγόροι της, προκαλώντας της «περιττή οδύνη», χωρίς όμως να την σκοτώσουν.
"Τραγωδία" η αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ
Ο κυβερνήτης του Τενεσί Μπιλ Λι χαρακτήρισε «τραγωδία» την αποτυχημένη εκτέλεση της θανατοποινίτισσας Κρίστα Πάικ, λίγες ώρες αφότου η γυναίκα επέζησε από τις δύο θανατηφόρες ενέσεις που της έγιναν σε φυλακή του Νάσβιλ και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο.
«Κανείς δεν ήθελε να συμβεί αυτό που συνέβη χθες τη νύχτα», είπε στους δημοσιογράφους ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης. «Είναι μια τραγωδία και με ανησυχεί βαθύτατα το γεγονός ότι αυτό συνέβη σε αυτήν την Πολιτεία. Ο λαός αξίζει κάτι καλύτερο και θα φροντίσουμε να συμβεί», πρόσθεσε.
Η Σωφρονιστική Υπηρεσία του Τενεσί ανακοίνωσε ότι η εκτέλεση διακόπηκε και η Πάικ μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο με ασθενοφόρο. Η κατάστασή της δεν έχει διευκρινιστεί. Ο Λι είπε στους δημοσιογράφους ότι δεν είναι σαφές τι δεν πήγε καλά στη διαδικασία, ότι δεν έχει ενημερωθεί για την κατάσταση της Πάικ και δεν έχει μιλήσει με την οικογένειά της. Μετά την αποτυχημένη εκτέλεση διέταξε την αναστολή όλων των προγραμματισμένων εκτελέσεων στην Πολιτεία μέχρι το τέλος τους έτους και ζήτησε να εξεταστεί από ανεξάρτητους ειδικούς το τι πήγε στραβά.
Ο ΟΗΕ ζητά από τις ΗΠΑ να καταργήσουν τη θανατική ποινή
Οι περισσότερες χώρες του κόσμου έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ είπε ότι η περίπτωση της Πάικ δείχνει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα. «Η παρατεταμένη οδύνη, σωματική και ψυχική, από τις αλλεπάλληλες αποτυχημένες απόπειρες εκτέλεσης είναι αποκρουστική και βάναυση», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, καλώντας τις αμερικανικές αρχές να μην επιχειρήσουν ξανά να εκτελέσουν την Πάικ.
Η Πάικ ήταν μόλις 18 ετών τον Ιανουάριο του 1995, όταν μαζί με τον 17χρονο φίλο της Ταντάριλ Σιπ και μια άλλη νεαρή γυναίκα παρέσυραν σε δασώδη περιοχή μια 19χρονη συμμαθήτριά τους σε κέντρο επαγγελματικής εκπαίδευσης, την βασάνισαν και την σκότωσαν. Η Πάικ και ο Σιπ ομολόγησαν τον φόνο και καταδικάστηκαν, η πρώτη σε θάνατο και ο δεύτερος σε ισόβια κάθειρξη.
Οι δικηγόροι και οι υποστηρικτές της Πάικ προσπάθησαν ανεπιτυχώς να σταματήσουν την εκτέλεσή της, επικαλούμενοι το νεαρό της ηλικίας της την εποχή του εγκλήματος, το γεγονός ότι έπεσε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης όταν ήταν παιδί και έπασχε από ψυχική νόσο για την οποία δεν λάμβανε θεραπεία.
Τον περασμένο Μάιο το Τενεσί ανέστειλε την εκτέλεση του καταδικασμένου δολοφόνου Τόνι Καράδερς επειδή οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, έπειτα από μία ώρα προσπαθειών δεν κατάφεραν να βρουν φλέβα για να του χορηγήσουν το ενέσιμο διάλυμα.
Ψυχικό τραύμα, κακοποίηση και θεσμική τυφλότητα
Η περίπτωση της Πάικ αναδεικνύει τις δομικές ανεπάρκειες του αμερικανικού σωφρονιστικού συστήματος. Κατά τη διάρκεια της δίκης της, η υπεράσπιση παρέλειψε να παρουσιάσει κρίσιμα ελαφρυντικά στοιχεία, καθώς η ίδια υπήρξε θύμα βιασμού σε ηλικία 11 ετών, υπέστη σοβαρή σωματική και σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική της ηλικία, ενώ διαγνώστηκε με σοβαρές ψυχικές διαταραχές.
Διεθνείς οργανισμοί, όπως η Διεθνής Αμνηστία, το Κέντρο για τη Θανατική Ποινή Παγκοσμίως του Πανεπιστημίου Cornell, καθώς και Ειδικοί Εισηγητές του ΟΗΕ απηύθυναν εκκλήσεις στον κυβερνήτη του Τενεσί Bill Lee για μετατροπή της ποινής σε ισόβια κάθειρξη, ενώ η Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (IACHR) έκρινε ότι η καταδίκη της παραβίασε το διεθνές δίκαιο. Παρά ταύτα, οι θεσμικές εκκλήσεις προσέκρουσαν στη σκληρή γραμμή των τοπικών αρχών.
Ο κατάφωρος μύθος της «αποτροπής» και τα ερευνητικά δεδομένα
Η θανατική ποινή συχνά υποστηρίζεται ως δήθεν εργαλείο αποτροπής του εγκλήματος, ωστόσο η επιστημονική και εγκληματολογική έρευνα καταρρίπτει πλήρως αυτό το αφήγημα. Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Εγκληματολογίας (ASC) και την Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ, πάνω από το 88% των κορυφαίων εγκληματολόγων δηλώνουν ότι η θανατική ποινή δεν μειώνει τους δείκτες ανθρωποκτονιών.
Μάλιστα, στις ΗΠΑ, οι πολιτείες που διατηρούν και εκτελούν τη θανατική ποινή, όπως το Τενεσί, το Τέξας και η Αλαμπάμα, καταγράφουν σταθερά υψηλότερα ποσοστά δολοφονιών σε σύγκριση με πολιτείες που την έχουν καταργήσει, όπως η Μασαχουσέτη ή το Βερμόντ. Την ίδια στιγμή, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η θανατική ποινή έχει καταργηθεί καθολικά ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο δείκτης ανθρωποκτονιών παραμένει υποπολλαπλάσιος. Η κρατική θανατηφόρα βία δεν αποτρέπει το έγκλημα, αλλά απλώς νομιμοποιεί τον κύκλο της βίας, μετατρέποντας το ίδιο το κράτος σε εκδικητή.
