Από την 1η Ιανουαρίου 2027, το ελληνικό σχέδιο νόμου επιβάλλει ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πίσω όμως από την τεχνοκρατική διατύπωση περί «αξιόπιστων και αναλογικών λύσεων επαλήθευσης», κρύβεται η θεσμοθέτηση της ψηφιακής ταυτοποίησης κάθε χρήστη. Η αναφορά του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet ως ενδεδειγμένων εργαλείων επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους των οργανώσεων προστασίας δικαιωμάτων: την άμεση σύνδεση της κρατικής ταυτότητας με την ψηφιακή δραστηριότητα και την περιήγηση στο διαδίκτυο.
Η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας για την εγγραφή σε μια πλατφόρμα ακυρώνει στην πράξη την ανωνυμία, που αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της ελευθερίας της έκφρασης, της πολιτικής διαμαρτυρίας και της προστασίας ευάλωτων ομάδων (όπως τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα ή οι θύματα κακοποίησης που αναζητούν υποστήριξη). Αντί για τη ρύθμιση της ασυδοσίας των πολυεθνικών της τεχνολογίας, το κράτος επιλέγει να μετατρέψει τον κάθε πολίτη σε δυνητικά παρακολουθούμενο υποκείμενο.
EU KIDS Act: Το ευρωπαϊκό πλαίσιο γενικευμένης επιτήρησης
Παράλληλα, η πρόταση του ευρωπαϊκού κανονισμού EU KIDS Act επεκτείνει το πεδίο ελέγχου σε ολόκληρο το ψηφιακό οικοσύστημα: από πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο και διαδικτυακά παιχνίδια, μέχρι καταστήματα εφαρμογών και συνομιλιακούς βοηθούς Τεχνητής Νοημοσύνης (AI companions). Για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών προβλέπονται αυστηρά περιορισμένοι λογαριασμοί υπό γονικό έλεγχο, ενώ κάτω των 13 ετών η απαγόρευση είναι καθολική. Αντί οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να επιβάλουν στις εταιρείες Big Tech την αλλαγή των εθιστικών αλγορίθμων, την απαγόρευση της στοχευμένης διαφήμισης και την αυστηρή προστασία δεδομένων βάσει του GDPR, μετατοπίζουν την ευθύνη στην καταστολή και την καθολική ταυτοποίηση. Η υποχρέωση των πλατφορμών να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών τις αναγορεύει σε ψηφιακούς τοποτηρητές, εξαναγκάζοντάς τες να συλλέγουν βιομετρικά δεδομένα, έγγραφα ταυτοπροσωπίας ή να εφαρμόζουν τεχνικές αλγοριθμικής αναγνώρισης προσώπου. Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε ανάρτησή της στο X από τις 22 Σεπτεμβρίου ισχυρίζεται ότι «ο νόμος μας EU Kids Act θα προστατεύσει τα παιδιά στο διαδίκτυο και θα επαναφέρει τους γονείς στο τιμόνι σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Η προστασία των παιδιών δεν επιτυγχάνεται με ψηφιακό αυταρχισμό
Η πραγματική προστασία των παιδιών και των εφήβων στο ψηφιακό περιβάλλον απαιτεί ψηφιακή παιδεία, ενίσχυση της κριτικής σκέψης, στήριξη των οικογενειών και αυστηρό έλεγχο στις εμπορικές πρακτικές των τεχνολογικών κολοσσών. Η μετατροπή του διαδικτύου σε έναν περιφραγμένο χώρο όπου η πρόσβαση εξαρτάται από την επίδειξη κρατικού πιστοποιητικού δεν προστατεύει τους ανηλίκους· αντίθετα, τους αποκόπτει από την κοινωνικοποίηση, την ενημέρωση και την ελεύθερη έκφραση, επιβάλλοντας ένα δυστοπικό μοντέλο ψηφιακού ελέγχου για όλη την κοινωνία.
