Ο οργανισμός AESAN δημοσίευσε τον περασμένο Μάρτιο οδηγίες διατροφής για γυναίκες στη φάση της περιεμμηνόπαυσης, της εμμηνόπαυσης και της μετα-εμμηνόπαυσης, με στόχο τον περιορισμό κινδύνων όπως η απώλεια οστικής πυκνότητας και μυϊκής μάζας. Η έκθεση βασίστηκε σε δεδομένα της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και επικεντρώθηκε στην κατανάλωση πρωτεϊνών, ασβεστίου, σιδήρου, ωμέγα-3 και βιταμινών, παράλληλα με προπονήσεις ενδυνάμωσης.
Ωστόσο, ο οργανισμός «ξέχασε» να διευκρινίσει ότι οι μελέτες αναφοράς αφορούσαν αποκλειστικά άνδρες. Η απάτη αποκαλύφθηκε μετά από σφοδρές καταγγελίες της Ισπανικής Ένωσης Γυναικών Ερευνητριών και Τεχνολόγων (AMIT), αναγκάζοντας τον AESAN να παραδεχθεί την «παράλειψη προειδοποίησης» και να παραπέμψει το έγγραφο για εσπευσμένη αναθεώρηση. Η υπουργός Ισότητας της Ισπανίας, Άνα Ρεδόντο, παρέμβη δημόσια στηστηλιτεύοντας το συμβάν: «Είναι καιρός οι γυναίκες να συμπεριληφθούν στις ατζέντες υγείας και το ανδρικό σώμα να παύσει να αποτελεί το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τα πάντα, ακόμα και για ζητήματα που αφορούν αποκλειστικά την εμμηνόπαυση».
Η συστηματική περιθωριοποίηση της γυναίκας στην ιατρική έρευνα
Το περιστατικό στην Ισπανία δεν αποτελεί μεμονωμένη παραφωνία, αλλά την κορυφή του παγόβουνου μιας βαθιά ριζωμένης ανισότητας στον χώρο της επιστήμης. Σύμφωνα με μελέτη του 2022, οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 40% των συμμετεχόντων σε κλινικές δοκιμές για ασθένειες που τις πλήττουν κατεξοχήν, όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και οι ψυχιατρικές διαταραχές.
Η αυθαίρετη μεταφορά ανδρικών προτύπων στη γυναικεία φυσιολογία αγνοεί πλήρως τις κρίσιμες ορμονικές και βιολογικές διαφοροποιήσεις. Οι ορμονικές διακυμάνσεις κατά την εμμηνόπαυση επηρεάζουν δραστικά την οστική υγεία, τον μεταβολισμό, τη γνωστική λειτουργία και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ακόμα και οι θρεπτικές ανάγκες διαφέρουν ριζικά: μετά τα 51 έτη, η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου για τις γυναίκες αυξάνεται στα 1.200 mg (έναντι 1.000 mg για τους άνδρες), ενώ οι ανάγκες σε σίδηρο και βιταμίνες παρουσιάζουν τεράστιες αποκλίσεις. Το πρωτοφανές περιστατικό ξεγυμνώνει την ιστορική υποεκπροσώπηση των γυναικών στην ιατρική έρευνα, όπου το ανδρικό σώμα συνεχίζει να αντιμετωπίζεται ως το αυθαίρετο «οικουμενικό πρότυπο». Η αντιμετώπιση του γυναικείου σώματος ως «παραλλαγή» του ανδρικού θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
