Το Ειδικό Δικαστήριο έκρινε ένοχο τον Θάτσι για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα οποία διαπράχθηκαν από μέλη του UCK κατά τη διάρκεια της ένοπλης σύγκρουσης με τις σερβικές δυνάμεις ασφαλείας. Το κατηγορητήριο περιελάμβανε παράνομες κρατήσεις, βασανιστήρια, δολοφονίες και βίαιες εξαφανίσεις αμάχων —κυρίως Σέρβων, Ρομά, αλλά και πολιτικών αντιπάλων του UCK εντός της αλβανικής κοινότητας.
Η ετυμηγορία της Χάγης πυροδότησε ακαριαίο κύμα αγανάκτησης στο Κόσοβο, όπου χιλιάδες Αλβανοί, συγκεντρωμένοι στο κέντρο της Πρίστινα, ξέσπασαν σε αποδοκιμασίες και συνθήματα υπέρ του UCK. Μαζί με τον Θάτσι, το δικαστήριο επέβαλε ποινή κάθειρξης 25 ετών και στον Γιάκουμπ Κρασνίτσι, ενώ στους Κάντρι Βέσελτζι και Ρετζέπ Σελτζίμι επιβλήθηκαν ποινές 18 και 13 ετών αντίστοιχα για εγκλήματα πολέμου, απορρίπτοντας τις κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Με την τοπική κοινωνία να θεωρεί τους καταδικασθέντες εθνικούς ήρωες, η Πρίστινα οχυρώθηκε υπό τον φόβο εκτεταμένων επεισοδίων και διαδηλώσεων από οργανώσεις βετεράνων.
Η αιματηρή δεκαετία του '90 στα Βαλκάνια
Για να κατανοηθεί το μέγεθος της υπόθεσης, απαιτείται μια αναδρομή στη σκοτεινή δεκαετία του 1990, όταν η διαλυτική πορεία της Γιουγκοσλαβίας πυροδότησε μια σειρά από αιματηρούς εθνοτικούς πολέμους.
Στο Κόσοβο, η κρίση κλιμακώθηκε σταδιακά με την την αφαίρεση του καθεστώτος αυτονομίας της περιοχής το 1989 από το εθνικιστικό καθεστώς του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Η συστηματική καταπίεση της αλβανικής πλειονότητας από το σερβικό κράτος οδήγησε αρχικά σε ειρηνική αντίσταση υπό τον Ιμπραήμ Ρούγκοβα, αλλά στα μέσα της δεκαετίας του '90 η απογοήτευση γέννησε τον ένοπλο UCK, στον οποίο ο Χασίμ Θάτσι ανήλθε γρήγορα στην πολιτική ηγεσία.
Ο πόλεμος του 1998-1999 χαρακτηρίστηκε από ακραία βία. Οι σερβικές δυνάμεις εξαπέλυσαν εκτεταμένες επιχειρήσεις εθνοκάθαρσης, που οδήγησαν στον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων Αλβανών του Κοσόβου και σε μαζικές σφαγές αμάχων. Παράλληλα όμως, ο UCK επιδόθηκε σε τακτικές αντάρτικου τρομοκρατίας, προχωρώντας σε απαγωγές, εκτελέσεις Σέρβων πολιτών και εκτοπισμούς μειονοτικών πληθυσμών, δημιουργώντας ένα κλίμα τυφλού μίσους.
Η επέμβαση του ΝΑΤΟ και η ατιμωρησία δεκαετιών
Η κλιμάκωση της βίας οδήγησε στη 78ήμερη αεροπορική εκστρατεία του ΝΑΤΟ την άνοιξη του 1999 κατά της Γιουγκοσλαβίας, χωρίς έγκριση του ΟΗΕ, η οποία ανάγκασε τις σερβικές δυνάμεις σε αποχώρηση. Το Κόσοβο τέθηκε υπό διεθνή διοίκηση και το 2008 ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του, με τον Θάτσι να αναλαμβάνει διαδοχικά τους θώκους του πρωθυπουργού και του προέδρου.
Ωστόσο, οι σκιές για τα εγκλήματα του UCK δεν έσβησαν ποτέ. Η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης το 2011 (έκθεση Ντικ Μάρτι) αποκάλυψε σοβαρότατες ενδείξεις για εγκλήματα πολέμου και παράνομη διακίνηση οργάνων, αναγκάζοντας τη διεθνή κοινότητα να πιέσει για τη σύσταση του Ειδικού Δικαστηρίου. Η σημερινή καταδίκη υπενθυμίζει ότι η ιστορική αλήθεια δεν γράφεται μόνο από τους νικητές και ότι τα εγκλήματα πολέμου δεν παραγράφονται.
