Ο Γάλλος καλλιτέχνης της street art, Ζαμ Κολομινά, χτύπησε ξανά, αυτή τη φορά στην καρδιά της Μασσαλίας. Στον πολυχώρο αστικής κουλτούρας L’Aérosol Marseille —ένα πρώην εργοστάσιο σαπωνοποιίας στις εργατικές βόρειες συνοικίες της πόλης— ο Κολομινά παρουσίασε το έργο με τον απόλυτα αφοπλιστικό τίτλο «Tu ne tueras point» («Οὐ φονεύσεις»).
Το μνημειώδες γλυπτό, κατασκευασμένο από ρητίνη και βαμμένο στο χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα που υπογράφει τα έργα του, απεικονίζει τον Χριστό πάνω στον σταυρό να κρατά από ένα υποπολυβόλο Uzi σε κάθε χέρι. Ο καλλιτέχνης δεν επιδιώκει την προκλητική προσβολή των θρησκευτικών συμβόλων, όπως βολικά ισχυρίζονται οι αυτόκλητοι θεματοφύλακες της χριστιανικής ηθικής, αλλά στηλιτεύει τη χαοτική άβυσσο ανάμεσα στις διακηρυγμένες ηθικές αξίες των κοινωνιών μας και την καθημερινή, αιματηρή βία που οι ίδιες παράγουν, συντηρούν και εξοπλίζουν.
Η υποχώρηση των διοργανωτών και η λογοκρισία
Όπως ήταν αναμενόμενο, τα ακροδεξιά και θρησκευτικά αντανακλαστικά ενεργοποιήθηκαν ακαριαία. Το έργο, που αρχικά είχε τοποθετηθεί στον προαύλιο χώρο του L’Aérosol και ήταν άμεσα ορατό από τον δημόσιο χώρο, απομακρύνθηκε εσπευσμένα και μεταφέρθηκε στο εσωτερικό της έκθεσης.
Οι διοργανωτές δικαιολόγησαν τη μετακίνηση επικαλούμενοι τον φόβο «προσβολής του θρησκευτικού συναισθήματος» των περιοίκων, αλλά και την περιφρούρηση του ίδιου του γλυπτού από πιθανούς βανδαλισμούς. Η επιλογή αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την ευκολία με την οποία η πολιτεία και οι θεσμοί υποχωρούν απέναντι στην απειλή της ακροδεξιάς και θρησκοληπτικής βίας, περιορίζοντας την ελευθερία της τέχνης πίσω από κλειστές πόρτες. Το έργο πάντως παραμένει προσβάσιμο στο κοινό εντός του χώρου έως την 1η Νοεμβρίου 2026.
Η τέχνη ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής
Ο Κολομινά δεν είναι η πρώτη φορά που βάζει το νυστέρι του στις θεσμικές παθογένειες. Στο παρελθόν έχει χρησιμοποιήσει τις κόκκινες φιγούρες του για να καταγγείλει τον πόλεμο, την κοινωνική αναλγησία, αλλά και τη συγκάλυψη των σκανδάλων σεξουαλικής κακοποίησης στους κόλπους της Εκκλησίας —όπως έκανε με το πολυσυζητημένο γλυπτό για τις αποκαλύψεις που αφορούσαν τον Αμπέ Πιέρ.
Η τέχνη του δεν χαρίζεται. Δεν προορίζεται για να διακοσμεί σαλόνια, αλλά για να διαταράσσει την ψευδαίσθηση της τάξης. Το «Οὐ φονεύσεις» με τα όπλα Uzi είναι μια πολιτική γροθιά στο στομάχι όσων επικαλούνται την αγάπη και τη θρησκεία, την ώρα που ανέχονται, χρηματοδοτούν ή δικαιολογούν τις μεγαλύτερες σφαγές του σύγχρονου κόσμου.
