Μετά από ενδελεχή έρευνα επτά ετών (2019–2026), η Γενική Εισαγγελία της Μασαχουσέτης έδωσε στη δημοσιότητα το πόρισμα-καταπέλτη για τις ρωμαιοκαθολικές επισκοπές των Fall River, Springfield και Worcester. Τα ευρήματα, που βασίστηκαν στην εξέταση περισσότερων από 300.000 σελίδων εγγράφων και σε εκατοντάδες καταθέσεις, αποκαλύπτουν ότι τουλάχιστον 270 κληρικοί κακοποίησαν σεξουαλικά σχεδόν 1.000 παιδιά στην πορεία ενός αιώνα.
Όπως επισημαίνει η Γενική Εισαγγελέας Andrea Joy Campbell, δεν επρόκειτο για «μεμονωμένα περιστατικά», αλλά για έναν οργανωμένο μηχανισμό προστασίας της θεσμικής φήμης της Εκκλησίας. Οι επισκοπές αγνοούσαν συστηματικά τις καταγγελίες, μετέθεταν τους κατηγορούμενους ιερείς σε άλλες ενορίες χωρίς καμία προειδοποίηση προς τις τοπικές κοινωνίες, απέκρυπταν τους λόγους απομάκρυνσής τους και απέφευγαν εσκεμμένα να ενημερώσουν τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές, αφήνοντας τα παιδιά έκθετα σε διαρκή κίνδυνο.
Τα νομικά παράθυρα, η παραγραφή και το άσυλο της «φιλανθρωπίας»
Παρά το μέγεθος των αποκαλυφθέντων εγκλημάτων, η εισαγγελική έρευνα ολοκληρώθηκε χωρίς την απαγγελία νέων ποινικών κατηγοριών. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι τα αδικήματα είτε έχουν παραγραφεί λόγω της παρέλευσης δεκαετιών, είτε διαπράχθηκαν πριν από τις νομοθετικές μεταρρυθμίσεις του 2002, όταν η παραμέληση και η αμελής έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο δεν συνιστούσαν ακόμη ποινικά διωκόμενες πράξεις για τους κληρικούς.
Παράλληλα, η αστική δικαιοσύνη προσκρούει σε αναχρονιστικά εμπόδια, όπως το ανώτατο όριο αποζημίωσης για «φιλανθρωπικά ιδρύματα» (charitable immunity cap), το οποίο παραμένει καθηλωμένο στα 20.000 δολάρια από το 1971. Η Γενική Εισαγγελία ζητά την άμεση νομοθετική κατάργηση των προθεσμιών παραγραφής για υποθέσεις παιδικής κακοποίησης, ώστε τα θύματα να μπορούν να διεκδικήσουν δικαιοσύνη ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος έχει παρέλθει από το τραύμα.
Ορθολογισμός, κοσμικό κράτος και η κατάρρευση του «αλάθητου»
Η τραγωδία στη Μασαχουσέτη αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τους εγγενείς κινδύνους που εγκυμονεί η απόδοση ανεξέλεγκτης ισχύος και ηθικού «αλάθητου» σε οργανωμένους θρησκευτικούς θεσμούς. Για δεκαετίες, η εμπιστοσύνη της κοινωνίας στην εκκλησιαστική αυθεντία και η ιδιότυπη ασυλία που απολάμβανε το ιερατείο επέτρεψαν σε θηρευτές να δρουν ανενοχλητοι, μετατρέποντας τους χώρους λατρείας σε παγίδες για ευάλωτα παιδιά.
Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ασφάλεια των παιδιών απαιτούν την πλήρη επικράτηση της κοσμικής δικαιοσύνης και του ορθολογισμού. Καμία θρησκευτική δομή, κανένας κανόνας «κανονικού δικαίου» και καμία επίκληση του «θείου θέματος» δεν μπορούν να τοποθετούνται πάνω από τους νόμους της πολιτείας. Η διαφάνεια, ο αυστηρός ανεξάρτητος έλεγχος και η απομυθοποίηση της θρησκευτικής εξουσίας συνιστούν τη μόνη εγγύηση ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια εγκλήματα στο μέλλον.
