Σε συνέντευξη που παραχώρησε στον Κωνσταντίνο Ροντ, ο Ηλίας Κασιδιάρης μίλησε για μια σειρά θεμάτων, μεταξύ άλλων για τα τατουάζ με ναζιστικά σύμβολα, το πολιτικό του σχέδιο, τις γυναίκες και τον φεμινισμό, αλλά και τις αμβλώσεις.
Στο πλαίσιο του πολιτικού του αφηγήματος, ο Ηλίας Κασιδιάρης παρουσίασε το δικό του όραμα για «μια νέα Ελλάδα», μιλώντας για μια χώρα με 20 εκατομμύρια Έλληνες, ενιαία ΑΟΖ με την Κύπρο και «έλεγχο των θαλασσών» από τον Βόσπορο έως τη Μέση Ανατολή αλλά και την ανάγκη για γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για τον ναζιστικό χαιρετισμό
Η επιχειρηματολογία που παρουσίασε όταν ερωτήθηκε για τον ναζιστικό χαιρετισμό ως δήθεν «αρχαιοελληνικό» ή «δωρικό» και τη σβάστικα ως «αρχαίο ελληνικό σύμβολο» δεν είναι καινούργια. Επιστρατεύτηκε συστηματικά επί χρόνια από τον Ηλία Κασιδιάρη και τη Χρυσή Αυγή, κάθε φορά που η οργάνωση ερχόταν αντιμέτωπη με φωτογραφίες, βίντεο και ντοκουμέντα που αποδείκνυαν την υιοθέτηση της αισθητικής και της συμβολικής του εθνικοσοσιαλισμού. Πρόκειται για μια εσκεμμένη απόπειρα ιστορικού «ξεπλύματος», όπου ο ναζιστικός παγανισμός ενδύεται τον μανδύα της ελληνικής αρχαιότητας προκειμένου να καταστεί αποδεκτός στη δημόσια σφαίρα. Ακριβώς επειδή το αφήγημα αυτό ανακυκλώνεται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο, είναι απαραίτητο να αποδομηθούν με βάση την ιστορική πραγματικότητα οι δύο αυτοί «αρχαιοελληνικοί» ισχυρισμοί.
Ο «αρχαιοελληνικός» χαιρετισμός
Ο τεντωμένος βραχίονας ως πολιτικός χαιρετισμός αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις εφεύρεσης και οικειοποίησης της ιστορίας από τα ολοκληρωτικά κινήματα του 20ού αιώνα. Η προσπάθεια της Χρυσής Αυγής να παρουσιάσει τη χειρονομία αυτή ως «αρχαιοελληνικό» ή «δωρικό» χαιρετισμό δεν υπήρξε εκ των υστέρων δικαιολογία, αλλά κεντρικός πυλώνας της δημόσιας υπερασπιστικής της γραμμής απέναντι στα βίντεο και τις φωτογραφίες που αποδείκνυαν τη χρήση της από τα στελέχη της.
Η επιχειρηματολογία αυτή στηρίζεται σε μια βαθιά ιστορική παραποίηση, καθώς συγχέει την τυχαία απεικόνιση μιας στάσης του σώματος στην αρχαία τέχνη με την ύπαρξη ενός καθιερωμένου πολιτικού ή στρατιωτικού χαιρετισμού. Η ιστορική και ακαδημαϊκή έρευνα επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως γραπτή ή εικαστική μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι οι αρχαίοι Έλληνες —ή ακόμα και οι αρχαίοι Ρωμαίοι— χρησιμοποιούσαν τον τεντωμένο βραχίονα ως επίσημο χαιρετισμό. Στην αρχαία ελληνική τέχνη, το υψωμένο χέρι εμφανίζεται σε πλαίσια όπως η ικεσία, η προσευχή, η ρητορική προσφώνηση (adlocutio) ή ο αποχαιρετισμός, χωρίς να αποτελεί συστημικό πολιτικό σύμβολο.
Η ιδέα του «ρωμαϊκού χαιρετισμού» (saluto romano) είναι στην πραγματικότητα ένα νεότερο κατασκεύασμα της ευρωπαϊκής τέχνης. Η ευρεία διάδοσή του ξεκίνησε μόλις το 1784 με τον εμβληματικό πίνακα του Jacques-Louis David, «Ο Όρκος των Ορατίων» (Le Serment des Horaces). Στον πίνακα αυτόν, οι τρεις Ρωμαίοι αδελφοί απεικονίζονται να τεντώνουν τα χέρια τους προς τα σπαθιά που κρατά ο πατέρας τους. Ο David χρησιμοποίησε τη χειρονομία ως θεατρικό και αισθητικό εύρημα για να αποδώσει το πάθος, την αφοσίωση και την αυτοθυσία, χωρίς να βασίζεται σε καμία ιστορική πηγή της αρχαιότητας.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η χειρονομία αυτή υιοθετήθηκε από τον Gabriele D'Annunzio κατά την κατάληψη του Φιούμε (1919) και στη συνέχεια ενσωματώθηκε πλήρως στην αισθητική του ιταλικού φασισμού από τον Benito Mussolini. Από εκεί πέρασε στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα της Γερμανίας ως Hitlergruß, αποκτώντας θεσμικό και υποχρεωτικό χαρακτήρα. Παράλληλα, στις ΗΠΑ, η παρόμοια χειρονομία γνωστή ως Bellamy salute (που συνόδευε τον όρκο στη σημαία από το 1892) καταργήθηκε επίσημα το 1942 από το Κογκρέσο, ακριβώς για να αποφευχθεί η ταύτιση με τον φασισμό.
Ο τεντωμένος βραχίονας απέκτησε το αμετάκλητο πολιτικό του νόημα στον 20ό αιώνα, φορτισμένος με τη φρίκη του ναζισμού, των ολοκαυτωμάτων και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η Χρυσή Αυγή χρησιμοποίησε τη χειρονομία αυτή ενταγμένη σε ένα πλήρες σύστημα συμβόλων, αισθητικής και ιδεολογίας που παρέπεμπε ευθέως στον ευρωπαϊκό φασισμό. Η απομόνωση της χειρονομίας από αυτό το πλαίσιο και η βάπτισή της ως «δωρικής» αποτελεί ανιστόρητο αναχρονισμό.
Το ζήτημα της επικινδυνότητας και της σημασίας αυτής της χειρονομίας παραμένει επίκαιρο στη δημόσια σφαίρα. Πρόσφατα, η συζήτηση φούντωσε εκ νέου με αφορμή τις αμφιλεγόμενες κινήσεις του Elon Musk κατά τη διάρκεια δημόσιων εμφανίσεών του (όπως στο rally του Donald Trump στο Butler της Πενσυλβάνια), όπου οι χειρονομίες του με το χέρι υψωμένο ερμηνεύτηκαν από μερίδα του τύπου και του κοινού ως επικίνδυνοι φλερτ αισθητικοί βηματισμοί προς την ακροδεξιά ρητορική.
Είτε πρόκειται για συνειδητή πρόκληση, είτε για απόπειρα κανονικοποίησης ακροδεξιών συμβόλων στο όνομα της «ελευθερίας του λόγου», η ιστορία παραμένει αμείλικτη: ο τεντωμένος βραχίονας δεν είναι ούτε δωρικός ούτε αρχαιοελληνικός. Είναι το απόλυτο σύμβολο του ολοκληρωτισμού του 20ού αιώνα, και η απόπειρα ιστορικού ξεπλύματός του προσκρούει στην ίδια την ιστορική πραγματικότητα.
Η σβάστικα και το «γαμμάδιον»
Ανάλογη είναι η περίπτωση της σβάστικας στο τατουάζ του Κασιδιάρη. Η υπεράσπιση ότι πρόκειται για «γαμμάδιον», δηλαδή για ένα αρχαίο γεωμετρικό μοτίβο, βασίζεται σε ένα υπαρκτό ιστορικό στοιχείο: η σβάστικα είναι πράγματι πολύ παλαιότερη από τον ναζισμό και έχει χρησιμοποιηθεί από διαφορετικούς πολιτισμούς.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε σβάστικα έχει την ίδια πολιτική σημασία. Το εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα υιοθέτησε τη σβάστικα ως κεντρικό σύμβολό του και της έδωσε ένα συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο. Επομένως, όταν το σύμβολο εξετάζεται σε ένα σύγχρονο πολιτικό πλαίσιο, δεν μπορεί να αποκοπεί από την ιστορία που απέκτησε στον 20ό αιώνα.
Το ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι αν υπήρχε σβάστικα πριν από τον Χίτλερ. Φυσικά και υπήρχε. Το ερώτημα είναι τι σημαίνει η χρήση της σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό περιβάλλον και ποια άλλα σύμβολα, αναφορές και πρακτικές τη συνοδεύουν.
Το «88» και η ναζιστική σημειολογία
Στην περίπτωση του Κασιδιάρη υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που έχει καταγραφεί δημόσια. Το τατουάζ του είχε παρουσιαστεί σε έντυπο της Χρυσής Αυγής με τον τίτλο «Tattoo 88». Το «88» χρησιμοποιείται σε νεοναζιστικούς κύκλους ως κωδικός για το «Heil Hitler», καθώς το H είναι το όγδοο γράμμα του λατινικού αλφαβήτου.
Η αναφορά αυτή δεν αρκεί από μόνη της για να ερμηνεύσει ολόκληρη την ιδεολογία ενός προσώπου. Όταν όμως εξετάζεται μαζί με το σύνολο της συμβολικής γλώσσας μιας οργάνωσης, αποκτά διαφορετική βαρύτητα. Τα πολιτικά σύμβολα δεν ερμηνεύονται απομονωμένα από τα συμφραζόμενά τους.
Όταν η «αρχαιοελληνική» εξήγηση φτάνει στη δίκη
Το ζήτημα των συμβόλων βρέθηκε και στη δικαστική διαδικασία για τη Χρυσή Αυγή. Ο Κασιδιάρης ρωτήθηκε για φωτογραφίες, χαιρετισμούς και τη σβάστικα, ενώ η χρήση ναζιστικών συμβόλων αποτέλεσε μέρος της ευρύτερης συζήτησης για την ιδεολογική φυσιογνωμία της οργάνωσης.
Στην απολογία του, όταν τέθηκαν σχετικά ερωτήματα, επέλεξε να μην αναπτύξει ενώπιον του δικαστηρίου μια εκτενή επιχειρηματολογία περί «αρχαιοελληνικού» χαιρετισμού ή αρχαίας σημασίας της σβάστικας. Αντίθετα, δήλωσε ότι δεν θα απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με συμβολισμούς και χαιρετισμούς. Η στάση αυτή έχει καταγραφεί στη δημοσιογραφική κάλυψη της διαδικασίας.
Η επίκληση της αρχαιότητας δεν χρησιμοποιήθηκε απλώς για να δοθεί μια ιστορική πληροφορία σχετικά με τη σβάστικα. Χρησιμοποιήθηκε για να μετατοπιστεί η συζήτηση από τη σύγχρονη πολιτική σημασία του συμβόλου στην πολύ παλαιότερη ιστορία του. Και αυτή η μετατόπιση είναι εξαιρετικά βολική. Αν η σβάστικα παρουσιαστεί μόνο ως αρχαίο γεωμετρικό μοτίβο, δεν χρειάζεται να συζητηθεί η υιοθέτησή της από τον εθνικοσοσιαλισμό. Αν ο τεντωμένος βραχίονας παρουσιαστεί ως «δωρικός χαιρετισμός», δεν χρειάζεται να συζητηθεί η χρήση της ίδιας χειρονομίας από τα φασιστικά και ναζιστικά κινήματα.
Η αρχαιότητα, με αυτόν τον τρόπο, μετατρέπεται σε πολιτικό άλλοθι. Δεν χρειάζεται, βέβαια, να αρνηθεί κανείς την αρχαία ιστορία της σβάστικας. Αυτό θα ήταν εξίσου ιστορικά λανθασμένο. Χρειάζεται όμως να αρνηθεί κανείς την προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί αυτή η αρχαία ιστορία για να εξαφανιστεί η μεταγενέστερη πολιτική σημασία του συμβόλου.
Η ιστορία δεν αλλάζει επειδή αλλάζει το όνομα
Η Ελλάδα έχει μια τεράστια ιστορική και πολιτιστική παράδοση, η οποία δεν χρειάζεται να επιστρατεύσει τον ναζισμό για να αποκτήσει κύρος. Η προσπάθεια της Χρυσής Αυγής να ντύσει τη φασιστική αισθητική της με αρχαιοελληνικά σύμβολα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η αρχαιότητα μπορεί να εργαλειοποιηθεί για σύγχρονους πολιτικούς σκοπούς.
Η σβάστικα είχε ιστορία πριν από τον ναζισμό. Αυτό είναι γεγονός. Ο ναζισμός, όμως, της έδωσε ένα συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο, το οποίο επίσης αποτελεί ιστορικό γεγονός. Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.
Και ο τεντωμένος βραχίονας δεν γίνεται «αρχαιοελληνικός» επειδή κάποιος επιλέγει να τον αποκαλέσει έτσι.
Όταν η αρχαιότητα χρησιμοποιείται για να καλυφθεί η σύγχρονη ιστορία ενός συμβόλου, δεν έχουμε αποκατάσταση της ιστορίας. Έχουμε επιλεκτική χρήση της. Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο πρέπει να σταματήσει η συζήτηση περί «παρεξήγησης» και να αρχίσει η συζήτηση για την πολιτική λειτουργία αυτών των συμβόλων.
Για τον φεμινισμό και τις αμβλώσεις
«Είμαι λάτρης του γυναικείου φύλου», δήλωσε ο Ηλίας Κασιδιάρης, απορρίπτοντας τον όρο «φεμινιστής» και υποστηρίζοντας ότι έχει παρεξηγηθεί ως προς τη στάση του απέναντι στις γυναίκες. Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του τού έλειψαν οι γυναίκες, ενώ υποστήριξε ότι διαφωνεί με τον ίδιο τον ορισμό του φεμινισμού, παρότι, όπως είπε, τάσσεται υπέρ των ίσων δικαιωμάτων. Πρόσθεσε, μάλιστα, τη γνωστή διατύπωση ότι «τα δικαιώματα φέρνουν και υποχρεώσεις».
Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος Ροντ αναφέρθηκε στις αμβλώσεις, αποδίδοντας σε αυτό που χαρακτήρισε «νεοφεμινιστικές» αντιλήψεις την άποψη ότι το έμβρυο «δεν είναι ζωή», «δεν είναι τίποτα» και ότι μπορεί κανείς «να το πετάξει». Ο Κωνσταντίνος Ροντ επικαλέστηκε το γνωστό αφήγημα περί «αμβλώσεων μέχρι τον ένατο μήνα» σε πολιτείες των ΗΠΑ και, για να ενισχύσει το επιχείρημά του, έφερε στη συζήτηση και την Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι εδώ πραγματοποιούνται 130.000 αμβλώσεις τον χρόνο. Μόνο που ο αριθμός αυτός δεν προκύπτει από επίσημη, σύγχρονη καταγραφή. Πρόκειται για έναν ακόμη αριθμό που κυκλοφορεί στη δημόσια συζήτηση χωρίς σαφή στατιστική τεκμηρίωση — και γι’ αυτό δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως δεδομένο. Έτσι, από τον «νεοφεμινισμό» περνάμε σε ένα αφήγημα που βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026: το σύνθημα «αμβλώσεις μέχρι τη γέννα».
«Αμβλώσεις μέχρι τη γέννα»
Η φράση «οι Δημοκρατικοί θέλουν αμβλώσεις μέχρι τη στιγμή της γέννας» επιστρέφει δυναμικά στην αμερικανική πολιτική σκηνή, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026. Πίσω όμως από το σύνθημα υπάρχει μια πολύ πιο σύνθετη νομική και ιατρική πραγματικότητα.
Ένας από τους πιο επίμονους ισχυρισμούς της αμερικανικής αντιπαράθεσης γύρω από την άμβλωση αναβιώνει. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, το Decision Magazine της Billy Graham Evangelistic Association δημοσίευσε άρθρο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Democrats to Legalize Abortion Up to Birth If Power Shifts in Congress». Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η SBA Pro-Life America και συνεργαζόμενες οργανώσεις επενδύουν 80 εκατομμύρια δολάρια στην προεκλογική κινητοποίηση, προειδοποιώντας ότι μια αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ομοσπονδιακή προστασία της πρόσβασης στην άμβλωση. Πρόκειται για θέση και ερμηνεία οργανώσεων κατά των αμβλώσεων, όχι για ουδέτερη περιγραφή του περιεχομένου της νομοθεσίας.
Η νέα καμπάνια δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Το ζήτημα της άμβλωσης έχει επιστρέψει στο επίκεντρο των midterms του 2026, μετά και από νέες δικαστικές διαμάχες για τη μιφεπριστόνη. Δημοσκόπηση της KFF έδειξε ότι το 57% των ψηφοφόρων θεωρεί πολύ ή εξαιρετικά σημαντικό οι υποψήφιοι να μιλούν για την πολιτική των αμβλώσεων.
Τι συνέβη στη Μασαχουσέτη
Η σημαντικότερη πρόσφατη αφορμή είναι πραγματική. Τον Αύγουστο του 2026 η Μασαχουσέτη ψήφισε τον νόμο An Act Prioritizing Patient Access to Care. Από τις 8 Νοεμβρίου, για εγκυμοσύνη 24 εβδομάδων και άνω, η προηγούμενη απαρίθμηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων —ζωή ή σωματική/ψυχική υγεία της εγκύου, θανατηφόρα ή πολύ σοβαρή εμβρυϊκή διάγνωση— αντικαθίσταται από διάταξη σύμφωνα με την οποία η άμβλωση μπορεί να πραγματοποιηθεί από γιατρό βάσει της επαγγελματικής ιατρικής του κρίσης. Αυτό προκύπτει από το ίδιο το κείμενο του νόμου και όχι από πολιτικά σχόλια γύρω από αυτόν.
Αυτό είναι ουσιώδης αλλαγή και πρέπει να αναφέρεται καθαρά. Δεν ισοδυναμεί όμως αυτομάτως με τον ισχυρισμό ότι «κάθε γυναίκα μπορεί να κάνει άμβλωση στον ένατο μήνα για οποιονδήποτε λόγο». Ο νόμος αναθέτει την απόφαση μετά τις 24 εβδομάδες στην επαγγελματική κρίση γιατρού. Η μετατροπή αυτής της διάταξης στο σύνθημα «abortion on demand until birth» αποτελεί πολιτική ερμηνεία των αντιπάλων της.
H Βιρτζίνια ξανά στο επίκεντρο
Παρόμοια σύγκρουση εξελίσσεται στη Βιρτζίνια, όπου οι πολίτες ψηφίζουν στις 3 Νοεμβρίου για συνταγματική τροποποίηση σχετικά με την αναπαραγωγική ελευθερία. Το επίσημο κείμενο της πολιτείας αναφέρει ρητά ότι μπορούν να επιβάλλονται περιορισμοί στην πρόσβαση σε άμβλωση κατά το τρίτο τρίμηνο, με εξαιρέσεις όταν κινδυνεύει η υγεία της εγκύου ή όταν η εγκυμοσύνη δεν μπορεί να επιβιώσει.
Παρά ταύτα, η καμπάνια κατά της τροποποίησης την περιγράφει ως «unlimited abortion amendment». Πρόσφατο ρεπορτάζ του δημόσιου VPM εξέτασε έναν από τους κεντρικούς ισχυρισμούς των αντιπάλων της και παρέθεσε ειδικούς που υποστηρίζουν ότι η τροποποίηση δεν αφαιρεί γενικά από τη νομοθετική εξουσία τη δυνατότητα ρύθμισης ζητημάτων υγείας και ασφάλειας.
Από τη Βιρτζίνια του 2019 στο 2026
Το σημερινό αφήγημα έχει όμως παλιότερες ρίζες. Το 2019, δηλώσεις γύρω από νομοσχέδιο της Βιρτζίνια —και ιδιαίτερα μια αδέξια διατύπωση του τότε κυβερνήτη Ralph Northam σχετικά με εξαιρετικά βαριές περιπτώσεις εμβρυϊκών ανωμαλιών— μετατράπηκαν πολιτικά στον ισχυρισμό ότι οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ακόμη και «άμβλωση μετά τη γέννηση».
Ο όρος είναι αντιφατικός: μετά τη γέννηση δεν υπάρχει άμβλωση, αφού η εγκυμοσύνη έχει ήδη τελειώσει. Η θανάτωση ενός νεογνού αποτελεί εντελώς διαφορετική πράξη.
Σήμερα ο ισχυρισμός συνδέεται επίσης με το Women’s Health Protection Act, το οποίο έχει καταθέσει η Δημοκρατική βουλευτής Judy Chu. Το πραγματικό κείμενο έχει μεγαλύτερη σημασία από τα προεκλογικά συνθήματα: πριν από τη βιωσιμότητα περιορίζει τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να επιβάλλουν εμπόδια στην άμβλωση· μετά τη βιωσιμότητα προστατεύει την πρόσβαση όταν ο επαγγελματίας υγείας κρίνει ότι η άμβλωση είναι αναγκαία για τη ζωή ή την υγεία της εγκύου. Δεν διατυπώνει ένα γενικό δικαίωμα «άμβλωσης την ώρα της γέννας για οποιονδήποτε λόγο».
«21 εβδομάδες και άνω» — δεν σημαίνει «ένατος μήνας»
Εδώ οι αριθμοί βάζουν την πολιτική ρητορική σε διαφορετική κλίμακα. Στα τελευταία αναλυτικά στοιχεία του CDC για τα οποία υπάρχουν συγκρίσιμα δεδομένα ανά εβδομάδα κύησης, 92,8% των αμβλώσεων πραγματοποιήθηκαν έως τη 13η εβδομάδα. Μόλις 1,1% καταγράφηκε στην 21η εβδομάδα ή αργότερα. Και αυτή η κατηγορία είναι «21 εβδομάδες και άνω» — δεν σημαίνει «ένατος μήνας». Τα δεδομένα του CDC δεν παρέχουν σε αυτόν τον πίνακα ξεχωριστό εθνικό ποσοστό ειδικά για αμβλώσεις στον ένατο μήνα.
Οι λόγοι για τους οποίους κάποια άμβλωση πραγματοποιείται αργότερα στην εγκυμοσύνη επίσης δεν χωρούν σε ένα πολιτικό σύνθημα. Μπορεί να περιλαμβάνουν σοβαρές εμβρυϊκές διαγνώσεις ή κινδύνους για την υγεία, αλλά και καθυστερήσεις που σχετίζονται με κόστος, μετακινήσεις, περιορισμούς και δυσκολία πρόσβασης σε ελάχιστους παρόχους. Το Guttmacher επισημαίνει ότι μετά τις 21 εβδομάδες τα εμπόδια πρόσβασης αυξάνονται δραματικά.
Ο μύθος λειτουργεί επειδή πατά πάνω σε μια πραγματική νομική συζήτηση. Είναι ανακριβές να ισχυρίζεται κανείς ότι δεν υπάρχει καμία πραγματική συζήτηση για πολύ όψιμες αμβλώσεις. Υπάρχει. Η Μασαχουσέτη πράγματι διεύρυνε το 2026 τη διακριτική ιατρική κρίση μετά τις 24 εβδομάδες και ορισμένες προτάσεις προστατεύουν την άμβλωση μετά τη βιωσιμότητα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Εξίσου ανακριβές, όμως, είναι να μετατρέπεται αυτό αυτομάτως στην εικόνα μιας γυναίκας που φτάνει στον ένατο μήνα με μια φυσιολογικά εξελισσόμενη εγκυμοσύνη και αποφασίζει απλώς λίγο πριν γεννήσει ότι θέλει «άμβλωση κατά παραγγελία».
Αυτή ακριβώς η απόσταση —ανάμεσα στη νομική δυνατότητα, την ιατρική ένδειξη και την πραγματική συχνότητα— είναι το σημείο στο οποίο χτίζεται το πολιτικό μήνυμα.
Το 2026, λοιπόν, δεν γεννήθηκε ένας καινούργιος ισχυρισμός. Ένας παλιός ισχυρισμός απέκτησε καινούργια καύσιμα: τη νομοθετική αλλαγή της Μασαχουσέτης, το δημοψήφισμα της Βιρτζίνια, το Women’s Health Protection Act και κυρίως τις επερχόμενες midterms. Και όπως συχνά συμβαίνει στην πολιτική επικοινωνία, μια περίπλοκη συζήτηση για βιωσιμότητα, ιατρική κρίση και σπάνιες περιπτώσεις συμπυκνώνεται σε τέσσερις λέξεις που προκαλούν πολύ ισχυρότερο συναίσθημα: «άμβλωση μέχρι τη γέννα».
